TỪ MỘT HIỆN VẬT KHÁNG CHIẾN ĐẾN TÊN ĐƯỜNG HOÀNG THÁI HIẾU

Trong bộ sưu tập hiện vật kháng chiến đang được lưu giữ tại Bảo tàng Vĩnh Long, hầm bí mật là một hiện vật gắn với quá trình hoạt động cách mạng của ba nhân vật lịch sử: ông Bảy Hoàng (Trịnh Thành Long), ông Ba Thái (Trần Văn Trầm, tên hoạt động Trần Thái Bửu) và ông Sáu Hiếu (Nguyễn Văn Phấn).

ĐỒNG CHÍ HỒ MINH MẪN BÍ THƯ TỈNH ỦY - TỪNG BỊ GIAM GIỮ TẠI KHÁM LỚN VĨNH LONG

Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, chính quyền thực dân đã xây dựng hệ thống nhà tù dày đặc nhằm dập tắt phong trào cách mạng. Tại Vĩnh Long, Khám lớn Vĩnh Long được thực dân Pháp xây dựng năm 1915, trên diện tích khoảng 4.000 m2 ở vị trí kề bên dinh Tỉnh trưởng và gần Tòa án tỉnh. Việc đặt Khám lớn ở vị trí trên là để chính quyền thực dân có thể quản lý chặt chẽ nhà tù, theo dõi, giám sát tình hình tổ chức đấu tranh của tù nhân, để Tỉnh trưởng kịp thời ra lệnh đàn áp, đánh phá các tổ chức trong tù, đồng thời khủng bố tinh thần người dân. Hơn nữa, việc đặt Khám lớn tại đây còn nhằm mục đích dùng những người làm cách mạng đang bị giam giữ làm lá chắn sống” để bảo vệ Tỉnh trưởng trước các đợt tấn công của lực lượng giải phóng.

TỦ GỖ CẨN XÀ CỪ – DẤU ẤN MỸ THUẬT TRÊN GỖ

Có những hiện vật khi đứng trước nó, người xem không khỏi dừng lại thật lâu. Chiếc tủ gỗ cẩn xà cừ đang được lưu giữ tại không gian trưng bày Văn hóa các dân tộc tại Bảo tàng Vĩnh Long là một điển hình. Cao hơn hai mét, thân tủ đen bóng theo năm tháng, nổi bật trên đó là hàng trăm mảnh xà cừ lấp lánh ánh ngũ sắc, khi ẩn khi hiện theo từng góc nhìn và ánh sáng chiếu vào.

BÌNH TRÀ HIỆN VẬT LỊCH SỬ GẮN VỚI ĐỜI SỐNG CÁCH MẠNG

Giữa hàng nghìn hiện vật lịch sử đang được lưu giữ Bảo tàng Vĩnh Long, bộ đôi bình trà gốm và khay nhôm tự chế gắn liền với cuộc đời hoạt động của đồng chí Nguyễn Văn Cung luôn để lại nhiều xúc động cho khách tham quan. Không chỉ là những vật dụng sinh hoạt giản dị, bộ hiện vật còn là biểu tượng sinh động cho tinh thần lạc quan, óc sáng tạo và tình đồng chí sâu sắc trong những năm tháng kháng chiến đầy gian khổ. Chiếc bình trà được làm bằng gốm men trắng thanh nhã, phần gần miệng phủ men xanh, thân bình trang trí hoa văn sinh động cùng hình ảnh ba cô tiên.  Chiếc bình cao 0,09 m, đường kính đáy 0,07 m và dung tích chứa khoảng 330 ml.

NGẪU TƯỢNG LINGA - YONI

THUYỀN ĐỘC MỘC

Thuyền độc mộc là hình ảnh quen thuộc trong văn hóa Việt, được đục từ thân cây gỗ lớn. Không chỉ là phương tiện đi lại trên sông nước, thuyền còn phản ánh đời sống, kinh nghiệm và sự khéo léo của cư dân xưa. Đối với nhiều cộng đồng, đây còn là biểu tượng văn hóa, thể hiện sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên.

THUYỀN ĐỘC MỘC

Thuyền độc mộc là hình ảnh quen thuộc trong văn hóa Việt, được đục từ thân cây gỗ lớn. Không chỉ là phương tiện đi lại trên sông nước, thuyền còn phản ánh đời sống, kinh nghiệm và sự khéo léo của cư dân xưa. Đối với nhiều cộng đồng, đây còn là biểu tượng văn hóa, thể hiện sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên.

ĐI VĂNG HAI NGĂN - HIỆN VẬT MANG DẤU ẤN LỊCH SỬ CÁCH MẠNG

Đến với Bảo tàng Vĩnh Long, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng những hiện vật quý giá mà còn được lắng nghe những câu chuyện xúc động ẩn sau mỗi hiện vật. Giữa không gian trưng bày ấy, “Đi văng hai ngăn” của ông Đặng Văn Bổn, cư ngụ tại ấp Bình Lương, xã An Bình, huyện Long Hồ, tỉnh Cửu Long (nay là xã An Bình, tỉnh Vĩnh Long), là một trong những hiện vật để lại nhiều dư âm sâu lắng nhất. Chiếc đi văng do ông Đặng Văn Bổn cùng người em là Đặng Văn Mưu tự tay đóng, ban đầu chỉ để sử dụng trong sinh hoạt hằng ngày. Nhưng từ năm 1952 đến 1973, dưới những biến động dữ dội của chiến tranh, chiếc đi văng ấy đã trở thành nơi nuôi giấu và che chở cán bộ cách mạng.

QUYỂN NHẬT KÝ CỦA NHÀ THƠ LÊ ANH XUÂN: TỪ CHIẾN TRƯỜNG ĐẾN BẢO TÀNG VĨNH LONG

Trong lịch sử đấu tranh của dân tộc Việt Nam, có biết bao người con ưu tú của tỉnh Vĩnh Long đã hiến dâng tuổi xuân và xương máu cho hoà bình, độc lập dân tộc. Trong số đó, liệt sĩ, nhà thơ Lê Anh Xuân là một gương mặt tiêu biểu, không chỉ tài năng thi ca mà còn bởi tinh thần yêu nước, lý tưởng cách mạng. Giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt, anh đã để lại cho thế hệ hôm nay một quyển nhật ký thiêng liêng, ghi lại chân thực đời sống, chiến đấu và khát vọng của người chiến sĩ, thi sĩ đầy nhiệt huyết. Hiện nay, quyển nhật ký được trân trọng lưu giữ tại Bảo tàng Vĩnh Long (Chi nhánh Bến Tre) như một chứng tích sống động về sự hy sinh của những bậc cha anh đi trước.

ĐÔI NÉT “NGHỀ LÀM MÃO (MŨ), MẶT NẠ CỦA ĐỒNG BÀO KHMER Ở TRÀ VINH” - DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ QUỐC GIA

Ngày 01/11/2025, tại Bảo tàng Văn hóa dân tộc Khmer (Bảo tàng Vĩnh Long), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long tổ chức hoạt động kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam (23/11), Chào mừng Lễ hội Ok Om Bok năm 2025 và công bố Quyết định số 2209/QĐ-BVHTTDL ngày 27/6/2025 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa Nghề làm mão (mũ), mặt nạ của đồng bào Khmer ở Trà Vinh vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tính đến nay, tỉnh Vĩnh Long có 19 di sản văn hóa phi vật quốc gia